Blog

Echo serca nie jest badaniem wykonywanym wyłącznie wtedy, gdy choroba jest już zaawansowana. Lekarz może zlecić je przy niepokojących objawach, przed planowanym znieczuleniem, w kontroli znanej choroby kardiologicznej albo profilaktycznie u psów i kotów
z większym ryzykiem problemów sercowych. Badanie jest nieinwazyjne, zwykle nie wymaga znieczulenia i pozwala ocenić pracę serca
dokładniej niż samo osłuchiwanie.

Na czym polega echo serca u zwierząt i kiedy jest zalecane?

Echo serca, czyli badanie echokardiograficzne, to USG serca. Lekarz przykłada głowicę ultrasonograficzną do klatki piersiowej psa lub kota i ocenia obraz serca w czasie rzeczywistym. Dzięki temu może sprawdzić budowę serca, kurczliwość mięśnia sercowego, wielkość jam serca, pracę zastawek oraz przepływ krwi.

Badanie pomaga wykrywać choroby, których nie da się dokładnie ocenić samym osłuchiwaniem. Szmer serca, kaszel czy szybkie męczenie się mogą sugerować problem, ale echo pozwala sprawdzić, co faktycznie dzieje się w sercu i jak bardzo zmiana wpływa na krążenie.

Lekarz może zalecić echo serca przede wszystkim:

• przy szmerze wykrytym podczas osłuchiwania,
• przy duszności, kaszlu, omdleniach lub szybkim męczeniu się,
• przed planowanym znieczuleniem u pacjenta z podejrzeniem choroby serca,
• w kontroli już rozpoznanej choroby kardiologicznej,
• u starszych zwierząt, jeśli wyniki badania klinicznego budzą wątpliwości,
• profilaktycznie u ras predysponowanych do chorób serca.
• Przy niektórych formach chemioterapii onkologicznej.
• Przy podejrzeniu lub rozpoznaniu niektórych nowotworów, które mają tendencję przerzucać się do mięśnia sercowego.

Do ras częściej kierowanych na diagnostykę kardiologiczną należą między innymi Cavalier King Charles Spaniel, doberman, bokser, dog niemiecki, Maine Coon, ragdoll i brytyjski krótkowłosy. Sama rasa nie oznacza choroby, ale może zwiększać czujność diagnostyczną.

Objawy mogące wskazywać na chorobę serca

Choroby serca u psów i kotów nie zawsze dają wyraźne objawy na początku. Czasem pierwszy sygnał pojawia się dopiero podczas rutynowego badania, gdy lekarz usłyszy szmer, arytmię albo nieprawidłową pracę serca. W innych przypadkach zmiany zauważa opiekun w codziennym zachowaniu zwierzęcia.

Do objawów, które mogą wymagać diagnostyki kardiologicznej, należą:

• kaszel, szczególnie przewlekły lub nasilający się po wysiłku,
• duszność albo szybszy oddech w spoczynku,
• szybkie męczenie się podczas spaceru lub zabawy,
• omdlenia, zasłabnięcia lub epizody nagłej słabości,
• niechęć do aktywności,
• sinienie języka lub błon śluzowych,
• powiększenie obrysu brzucha,
• obrzęki,
• utrata masy ciała mimo apetytu lub bez wyraźnej przyczyny.

U kotów choroby serca mogą przebiegać skrycie. Kot nie zawsze kaszle ani wyraźnie pokazuje zmęczenie. Czasem pierwszym objawem jest przyspieszony oddech, mniejsza aktywność, chowanie się,
pogorszenie apetytu albo nagłe osłabienie. Dlatego każda nietypowa zmiana zachowania wymaga obserwacji i konsultacji.

Badanie przed planowanym zabiegiem lub znieczuleniem

Echo serca może być częścią kwalifikacji do zabiegu w znieczuleniu. Nie każde zwierzę wymaga takiego badania przed operacją, ale lekarz może je zalecić. Badanie bywa szczególnie ważne u starszych zwierząt, pacjentów z już rozpoznaną chorobą serca oraz psów i kotów ras predysponowanych do chorób kardiologicznych. Echo pozwala ocenić, czy serce pracuje stabilnie i czy znieczulenie wymaga dodatkowych środków ostrożności.

Wynik badania pomaga lekarzowi zaplanować sposób znieczulenia, dobrać leki, ocenić potrzebę konsultacji kardiologicznej i ustalić zakres monitorowania podczas zabiegu. Echo serca może być wykonywane razem z EKG, pomiarem ciśnienia, badaniem krwi lub RTG klatki piersiowej, zależnie od stanu pacjenta.

Jak wygląda echo serca?

Echo serca jest badaniem bezbolesnym i nieinwazyjnym. Pies lub kot najczęściej leży na boku albo na mostku, zależnie od techniki badania i tolerancji pacjenta. Lekarz nakłada żel na skórę,
przykłada głowicę USG do klatki piersiowej i obserwuje obraz serca na monitorze.

Podczas badania wykonuje się pomiary jam serca, ścian mięśnia sercowego, zastawek i przepływu krwi. Lekarz może korzystać z różnych trybów obrazowania, między innymi badania dopplerowskiego, aby ocenić kierunek oraz prędkość przepływu krwi.

U części zwierząt trzeba wygolić niewielki fragment sierści na klatce piersiowej, ponieważ powietrze między włosami utrudnia uzyskanie dokładnego obrazu. Decyzję o wygoleniu podejmuje personel
podczas wizyty. Opiekun nie musi robić tego samodzielnie w domu.

Czy zwierzę wymaga przygotowania do badania?

Echo serca zwykle nie wymaga specjalnego przygotowania. W większości przypadków pies lub kot może normalnie jeść i pić przed wizytą, chyba że lekarz zaleci inaczej z powodu innych badań albo planowanego znieczulenia.

Przed badaniem warto unikać intensywnego wysiłku, długiego spaceru, stresującej zabawy i sytuacji, które mocno pobudzają zwierzę. Spokojniejszy pacjent łatwiej znosi pozycję podczas badania, a lekarz może uzyskać dokładniejszy obraz.

Dobrze zabrać ze sobą wcześniejsze wyniki badań, listę stosowanych leków i informacje o objawach. Przydatne są też nagrania kaszlu, duszności, omdleń lub nietypowego zachowania,
jeśli opiekunowi udało się je zarejestrować. Nie należy samodzielnie odstawiać leków kardiologicznych przed wizytą. Decyzję o zmianie dawkowania zawsze podejmuje lekarz.

Ile trwa badanie i czy jest stresujące dla psa lub kota?

Echo serca trwa najczęściej 20-40 minut. Dla większości zwierząt jest to badanie dobrze tolerowane, ponieważ nie powoduje bólu i nie wymaga nakłuwania. Największym wyzwaniem bywa konieczność pozostania przez pewien czas w jednej pozycji.

Obecność opiekuna podczas badania może pomóc, jeśli zwierzę czuje się przy nim spokojniej. Czasem wystarczy spokojny głos, delikatne przytrzymanie i przerwy dopasowane do pacjenta. Warto też
wcześniej przećwiczyć z pupilem takie sytuacje, stosując tzw. trening medyczny lub trening kooperacyjny, który uczy zwierzę spokojnej współpracy podczas badań. U bardzo zestresowanych zwierząt lekarz może rozważyć łagodne uspokojenie, ale nie jest to rutynowy element echo serca.

Warto pamiętać, że krótkotrwały stres podczas badania zwykle jest mniejszym obciążeniem niż brak diagnozy przy realnych objawach choroby serca. Dlatego nie warto odkładać konsultacji, jeśli lekarz zaleca diagnostykę kardiologiczną.

Jakie choroby można wykryć podczas echo serca?

Echo serca pomaga wykrywać wrodzone i nabyte choroby układu krążenia. Badanie pokazuje nie tylko wygląd serca, ale też sposób jego pracy. Dzięki temu lekarz może ocenić, czy problem dotyczy mięśnia sercowego, zastawek, przepływu krwi, jam serca, osierdzia albo ciśnienia w krążeniu płucnym.

Podczas echo serca można rozpoznać lub podejrzewać między innymi:

• choroby zastawek, w tym niedomykalność i zwężenia,
• kardiomiopatie, na przykład kardiomiopatię przerostową u kotów,
• powiększenie jam serca,
• zaburzenia kurczliwości mięśnia sercowego,
• wrodzone wady serca,
• płyn w worku osierdziowym,
• cechy nadciśnienia płucnego,
• guzy lub zmiany uciskające struktury serca.

Wynik badania pomaga dobrać leczenie, ocenić zaawansowanie choroby i zaplanować kontrole. Echo serca jest też przydatne wtedy, gdy trzeba sprawdzić, czy dotychczasowe leczenie przynosi oczekiwany efekt.

Czy psa lub kota z chorobą serca można bezpiecznie znieczulić?

Choroba serca nie zawsze wyklucza znieczulenie, ale wymaga dokładniejszej kwalifikacji. Echo serca pozwala ocenić, jak pracuje układ krążenia i czy pacjent wymaga dodatkowego przygotowania
przed zabiegiem. Wynik badania pomaga dobrać rodzaj znieczulenia, leki, płynoterapię i sposób monitorowania.

U części zwierząt najpierw trzeba ustabilizować chorobę serca, wprowadzić lub zmodyfikować leczenie kardiologiczne, a dopiero później zaplanować operację. W innych przypadkach zabieg można wykonać po odpowiednim przygotowaniu, jeśli korzyści z leczenia przewyższają ryzyko czekania.

Podczas znieczulenia pacjenta kardiologicznego szczególne znaczenie ma kontrola tętna, oddechu, ciśnienia, saturacji, temperatury i rytmu serca. Monitorowanie nie usuwa ryzyka całkowicie, ale pozwala szybciej reagować na zmiany w stanie pacjenta.

Warto też rozdzielić dwie sytuacje. Samo echo serca zwykle nie wymaga znieczulenia. Znieczulenie ogólne dotyczy najczęściej operacji lub innych procedur, a echo pomaga ocenić, jak pacjent z chorobą serca może zostać do nich przygotowany.

W Przychodniach Weterynaryjnych Kochanowskiego zajmujemy się oceną stanu zdrowia pacjentów oraz przygotowaniem ich do dalszego leczenia, także w sytuacjach podejrzenia chorób serca, w ramach takich dziedzin jak onkologia weterynaryjna, lub przed planowanym zabiegiem w znieczuleniu. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o badaniu echo serca, objawach problemów kardiologicznych lub bezpieczeństwie znieczulenia, zapraszamy na konsultację.